Your browser version is outdated. We recommend that you update your browser to the latest version.

Ηπατίτιδες

Ηπατίτιδα ουσιαστικά είναι μια φλεγμονή του ήπατος που προκαλείται από διάφορες αιτίες. Οι πιο γνωστές αιτίες είναι, οι ηπατίτιδες Α,Β,C και D, η αυξημένη και συνεχής κατανάλωση  αλκοόλ, η συσσώρευση λίπους και διάφορα φάρμακα.

Οι ηπατίτιδες που οφείλονται στους ιούς Α,Β,C και D λέγονται ιογενείς ηπατίτιδες.

 

Ηπατίτιδα Β

Ο ιός της ηπατίτιδας Β (HBV) είναι ένας DNA ιός που προκαλεί οξεία και χρόνια ηπατίτιδα στον άνθρωπο. Αποτελεί ένα σημαντικό πρόβλημα δημόσιας υγείας σε όλες τις χώρες του κόσμου και σε όλα τα κοινωνικά στρώματα. Παγκοσμίως εκτιμάται ότι 350-400 εκατομμύρια άνθρωποι πάσχουν από χρόνια ηπατίτιδα Β. Παρά την εξάπλωση του εμβολιασμού, κάθε χρόνο εμφανίζονται 50 εκατομμύρια νέες λοιμώξεις. Στην Ελλάδα η συχνότητα των ασθενών με χρόνια λοίμωξη με τον ιό της ηπατίτιδας Β υπολογίζεται μεταξύ 2-3% του πληθυσμού.

Τρόποι μετάδοσης Ηπατίτιδας Β

Η μετάδοση του HBV γίνεται κυρίως παρεντερικά ή σεξουαλικά δηλαδή επαφή του ατόμου με μολυσμένα βιολογικά υγρά (αίμα, σπέρμα).                                            Συνήθεις τρόποι διασποράς του HBV είναι:

  • Η περιγεννητική ή κάθετη μετάδοση  που λαμβάνει χώρα κατά τον τοκετό και την ενδομήτρια ζωή.

  • Ετεροφυλοφιλικές ή ομοφυλοφιλικές σεξουαλικές επαφές με ασθενή με χρόνια ηπατίτιδα Β.

  • Παρεντερική μετάδοση  μέσω τραυματισμού με μολυσμένα υλικά (βελόνες, τατουάζ ).

  • Χρήση ενδοφλέβιων ουσιών (κοινή χρήση συρίγγων).

  • Ενδοοικογενειακή διασπορά. Η μετάδοση από άτομα του ενδοοικογενειακού περιβάλλοντος με την κοινή χρήση προσωπικών αντικειμένων (ξυραφάκια, οδοντόβουρτσα, νυχοκόπτες) και  γι' αυτό  στη διάγνωση ενός ασθενούς, επιβάλλεται ο έλεγχος όλων των συγγενών 1ου βαθμού.

  • Ο ιός της ηπατίτιδας Β δεν μεταδίδεται με τα μαγειρικά σκεύη, τουαλέτες ή γενικότερα με την κοινωνική επαφή (χειραψία, αγκαλιά, φιλί, βήχας, φτέρνισμα).

  • Μεταγγίσεις αίματος ή παραγώγων του (εξαιρετικά σπάνια πια λόγου  του συστηματικού ελέγχου στις αιμοδοσίες).

Συμπτώματα

Όταν ένα άτομο μολυνθεί από τον ιό της ηπατίτιδας Β περνά αρχικά μια οξεία φάση.     Η οξεία ηπατίτιδα εμφανίζεται λίγες εβδομάδες έως μήνες μετά την είσοδο του ιού της ηπατίτιδας στο ανθρώπινο σώμα.          

                                                                                                           

   Τα κύρια συμπτώματα είναι:

  • έντονη αδυναμία, καταβολή
  • ανορεξία        
  • ναυτία, έμετοι, διάρροιες
  • μυαλγίες
  • αίσθημα βάρους στο δεξιό άνω τμήμα της κοιλιάς
  • αρθραλγίες, πονοκέφαλος
  • πυρετός
  • αποστροφή στο κάπνισμα

ενώ κάποιοι ασθενείς μπορεί να εμφανίσουν:

  • ίκτερο (κιτρινίζουν)
  • σκοτεινόχρωμα ούρα (σαν κονιάκ)
  • αποχρωματισμό κοπράνων (σα στόκος)

Συχνά στην οξεία ηπατίτιδα  μπορεί ο ασθενής να μην έχει κανένα σύμπτωμα ή να έχει  άτυπα συμπτώματα που δεν οδηγούν εύκολα στην διάγνωση.  Σε περίπτωση που ο ιός δεν αποβληθεί εντός 6 μηνών από την έναρξη της οξείας ηπατίτιδας, τότε εγκαθίσταται χρόνια HBV λοίμωξη. Η πιθανότητα εγκατάστασης χρόνιας HBV λοίμωξης εξαρτάται από την ηλικία προσβολής και την κατάσταση του ανοσιακού συστήματος του ανθρώπου.

Διάγνωση

Εάν θέλετε να ελεγχθείτε για ηπατίτιδα Β, πρέπει πρώτα να συμβουλευτείτε το γιατρό σας. Η διάγνωση της HBV λοίμωξης γίνεται με αιματολογικό έλεγχο και βασίζεται στην ανίχνευση ορολογικών δεικτών του HBV που εκτελούνται ευρύτατα στα περισσότερα εργαστήρια.  Υπάρχουν πολλές ειδικές εξετάσεις που δείχνουν εάν έχετε ηπατίτιδα Β (π.χ. αυστραλιανό αντιγόνο HΒsAg).

Παρακολούθηση

Όλοι οι άνθρωποι με λοίμωξη από τον ιό της ηπατίτιδας Β, θα πρέπει να παρακολουθούνται δια βίου, γιατί ένα ποσοστό αυτών έχει αυξημένο πολλαπλασιασμό του ιού και αναπτύσσει χρόνια ηπατίτιδα. Η χρόνια ηπατίτιδα μπορεί να οδηγήσει μετά από πολλά χρόνια σε κίρρωση και ηπατοκυτταρικό καρκίνο. Ηταυτόχρονη κατάχρηση αλκοόλ είναι παράγοντας που επιταχύνει την εξέλιξη της ηπατικής νόσου προς κίρρωση. Επίσης είναι σημαντικό να γνωρίζει ο φορέας, ότι μπορεί να μεταδώσει τη νόσο και πρέπει να λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα προφύλαξης.

Θεραπεία

Για την οξεία ηπατίτιδα Β, γενικά δεν χρειάζεται θεραπεία, εκτός από ξεκούραση και υποστηρικτικά μέτρα για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων (π.χ. ενυδάτωση σε περίπτωση εμέτων). Όλοι οι ασθενείς με χρόνια ηπατίτιδα Β, θα πρέπει να εξετάζονται και να παρακολουθούνται από εξειδικευμένους ιατρούς. Σήμερα υπάρχουν εγκεκριμένες θεραπευτικές επιλογές οι οποίες ενισχύουν  την άμυνα του οργανισμού, μειώνοντας τον πολλαπλασιασμό του ιού της ηπατίτιδας Β και επιβραδύνοντας την ηπατική νόσο. Τα διαθέσιμα φάρμακα που υπάρχουν ανήκουν σε δυο ομάδες: 1) ένεση ιντερφερόνης ( απλή και η πεγκυλιωμένη) και 2) τα αντιικά χάπια, ονομαζόμενα νουκλεοσ(τ)ιδικά ανάλογα.

Πρόληψη

Η πρόληψη της λοίμωξης από τον ιό της ηπατίτιδας Β βασίζεται στον εμβολιασμό. Ο εμβολιασμός γίνεται σε 3 δόσεις: στην πρώτη δόση, τη δεύτερη δόση που γίνεται ένα μήνα μετά και την τρίτη που χορηγείται σε έξι μήνες μετά το πρώτο εμβόλιο. Τα εμβόλια αυτά είναι απόλυτα ασφαλή. Στη χώρα μας, ο εμβολιασμός είναι υποχρεωτικός στα βρέφη και στους εφήβους. Επίσης, συστήνεται έλεγχος και όλων των ατόμων που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου όπως:

  • οι πολυμεταγγιζόμενοι
  • τα άτομα με πολλούς ερωτικούς συντρόφους
  • τα μέλη της οικογένειας θετικών φορέων της ηπατίτιδας Β
  • οι χρήστες ενδοφλέβιων ναρκωτικών,
  • οι αιμοκαθαιρόμενοι ασθενείς
  • οι επαγγελματίες υγείας
  • καθώς και τρόφιμοι διαφόρων ιδρυμάτων.

Τα νεογνά μητέρων με χρόνια ηπατίτιδα Β θα πρέπει να λαμβάνουν ειδική υπεράνοσο γ-σφαιρίνη εντός 24-48 ωρών και μία δόση εμβολίου αμέσως μετά τον τοκετό. Το ίδιο εμβόλιο θα πρέπει να χορηγείται και σε άτομα που δεν έχουν εμβολιασθεί και έρχονται σε επαφή με τον ιό. Η υπεράνοσος γ-σφαιρίνη προσφέρει ανοσία για 3 μήνες σε ποσοστό 70-75%.